Sangato Sudhir सांगतो सुधीर

      ( चित्रकार श्री. रवी देव यांनी काढलेले चित्र म.ए.सो.च्या संकेतस्थळावरून साभार)          'कथा दोन गणपतरावांची' नावाचा एक चित्रपट काही वर्षांपूर्वी येऊन गेला. दिलीप प्रभावळकर, मोहन आगाशे या ज्येष्ठ आणि इतर अभिनेत्यांनी यात काम केले आहे. या चित्रपटात दिलीप प्रभावळकर यांनी जे पात्र साकारले आहे ते गणपतराव स्वतःच्या आयुष्यात घडणाऱ्या सर्व गोष्टींची नोंद ठेवत असतात. पण भारताच्या प्राचीन इतिहासाबाबत एक सर्वसाधारण विधान करायचे झाले तर आपल्याकडे इतिहासाच्या अचूक आणि तपशीलवार नोंदी फारशा आढळत नाहीत. त्यामुळे ऐतिहासिक सत्य काय याबाबत स्पष्ट भूमिका काही बाबतीत घेता येत नाही. ऐतिहासिक पुरावे, छायाचित्रे, इ. मिळवण्यासाठी खूप खटपट करावी लागते. आद्य क्रांतिवीर वासुदेव बळवंत यांचे ऐतिहासिक छायाचित्र कसे मिळाले याची गोष्ट या लेखात दिली आहे.      ऐतिहासिक नोंदी ठेवण्याबाबत इंग्रजांकडून शिकण्यासारखे आहे. यातील दोन अनुभव सांगतो. आमच्या म.ए.सो.आबासाहेब गरवारे महाविद्यालय (१९७२पूर्वीचे म.ए.सो.कला आणि विज्ञान महाविद्यालय) आणि वसतिगृहाचे माजी विद्...

  (Painting by artist Shri Ravi Dev, courtesy of the M.E.S. website) A film called  *Katha Don Ganpatraonchi* released a few years ago. Dilip Prabhavalkar, Mohan Agashe and other senior actors starred in it. The character Dilip Prabhavalkar plays in the film, Ganpatrao, keeps a record of everything that happens in his own life. But if you had to make one general statement about India's ancient history, it would be that we don't have many accurate, detailed records of it. Because of this, on some questions we can't take a clear stand on what the historical truth actually is. Getting hold of historical evidence, photographs and the like takes a lot of effort. This article tells the story of how the historical photograph of Adya Krantiveer Vasudev Balwant Phadke was found. When it comes to keeping historical records, there is something to learn from the British. Let me share two experiences. Hon. Justice Ramesh Bapat, retired judge of the Andhra Pradesh High Court and an alumn...

 "Oh no, he's badly hurt!" The people gathered at the accident spot were only sighing and sympathizing, but no one came forward to help. Then young Vijayrao Pandit stepped up, and his life took a different turn. Achyutrao Potdar was by his side that day. (Shri Vijayrao Pandit welcoming Prof. Avinash Sutar) Vijayrao had been going to the Sangh's *shakha* since childhood. He even took on responsibilities and worked there. But after he got admission to the Government Polytechnic (engineering diploma college) in Karad, his connection with the Sangh faded. Later he got a job in the government's irrigation department, and under the rules of that time, government employees were barred from taking part in the Sangh's work. That cut the connection even further. Beyond the occasional check-in whenever he passed by, there was hardly any link left. But the incident described above took place around 1976–77, and it changed the course of his life. Achyutrao, who was with hi...

         "अरेरे, किती लागलंय त्याला!" अपघात झालेल्या ठिकाणी जमलेले सगळेजण फक्त हळहळ व्यक्त करत होते पण मदत करायला कुणीच पुढे येत नव्हते. अशावेळी तरुण विजयराव पंडित पुढे आले आणि त्यांच्या आयुष्याने वेगळे वळण घेतले. त्यावेळी त्यांच्या मदतीला आले होते अच्युतराव पोतदार. (श्री.विजयराव‌ पंडित हे प्रा.अविनाश सुतार यांचे स्वागत करताना)    विजयराव बालपणापासूनच संघाच्या शाखेत जायचे. शाखेची जबाबदारी घेऊन कामही केले पण कराडच्या अभियांत्रिकी तंत्रनिकेतन महाविद्यालयात प्रवेश मिळाल्यानंतर मात्र संघाशी संबंध राहिला नाही. पुढे सरकारच्या पाटबंधारे खात्यात नोकरी मिळाली आणि त्यावेळच्या नियमानुसार तर सरकारी कर्मचाऱ्यांना संघाच्या कामात भाग घ्यायला बंदी होती. त्यामुळे तर अजूनच संबंध संपला. जातायेता काही चौकशी करणं यापलीकडे फार काही संबंध राहिला नाही. पण आधी सांगितलेला प्रसंग १९७६-७७ च्या सुमारास घडला आणि आयुष्याने वेगळे वळण घेतले. त्या प्रसंगी सोबत असलेले अच्युतराव हे संघाचे कार्यकर्ते होते. त्यांच्या प्रयत्नांमधून विजयराव सरकारी नियमांची पर्वा न करता पुन्हा एकदा संघाच्या ...

                             (कथा) "मग करुयात ना पुढच्या महिन्यात लग्न?" निनादने विचारले आणि सागरिका एकदम थक्क झाली. थोडा वेळ तसाच शांततेत गेला. दोघेही एकमेकाकडे फक्त पाहत बसले. काही वेळाने सागरिका म्हणाली, "मी तुला दोन दिवसात सांगते." आतुरतेने तिच्या चेहऱ्याकडे पाहणारा निनाद थोडासा हिरमुसला पण शेवटी म्हणाला, "दोनच दिवस हं." नंतर दोघेही आपापल्या दिशेने चालू लागले.                        (प्रसंगचित्र कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सहाय्याने)      सागरिका आणि निनाद हे दोघे शिकत असल्यापासून बरोबर होते. बरोबर शिकत असताना मनाच्या तारा जुळल्या. हल्लीच्या भाषेत म्हणतात तशा व्हाइब्ज मॅच झाल्या. मग हळूहळू हे नातं अधिकच घट्ट होत गेलं. मनाची जवळीक वाढत गेली. दोघांनीही एकमेकांवरच्या प्रेमाची कबुली दिली. शिक्षण पूर्ण करून दोघेही वेगवेगळ्या कंपनीत नोकरीलाही लागले. त्यालाही आता जेमतेम वर्ष होत आलं होतं.       बऱ्याच वेळा प्रेमी य...

                                    (Story) "So, shall we get married next month?" Ninad asked, and Sagarika was completely stunned. A silence hung between them for a while. They just sat there, looking at each other. After some time, Sagarika said, "I'll tell you in two days." Ninad, who had been watching her face eagerly, looked a little deflated, but finally said, "Just two days, okay?" Then the two of them walked off in their own directions. (Scene illustrated with the help of artificial intelligence) Sagarika and Ninad had been together since their student days. Studying side by side, their hearts clicked. In today's language, the vibes matched. Slowly the bond grew stronger. They grew closer emotionally. Both confessed their love for each other. After finishing their studies, they both landed jobs in different companies. It had been barely a year since then. Very often, the biggest hurdle for...