भारतीय अखंड ज्ञानपरंपरा भाग १
आपला प्रिय देशाच्या 'भारत' या नावाच्या अनेक व्युत्पत्ती किंवा अर्थ सांगितले जातात. त्यापैकी एक अर्थ भारत म्हणजे ज्ञानसाधनेत रत असलेला असा सांगितला जातो. प्राचीन काळात भारत हे ज्ञानाचे भांडार म्हणून प्रसिद्ध होते. इथल्या नालंदा, तक्षशीला, विक्रमशीला यासारख्या विद्यापीठात जगातील अनेक देशांतून विद्यार्थी ज्ञान ग्रहण करण्यासाठी येत असत. येथे ग्रहण केलेल्या ज्ञानाच्या उपयोजनाने ते आपापला देश उजळून टाकत असत. भारतावर जी परकीय आक्रमणे सुमारे दोन हजार वर्षे झाली त्या आक्रमणांच्या काळातदेखील ज्ञानाची परंपरा अखंड चालत राहिली. त्या ज्ञानपरंपरेची उदाहरणे या लेखमालिकेत दिली आहेत. (महर्षी पाणिनी यांचे चित्र इंटरनेटवरून साभार) भारतात भाषाशास्त्राचा अभ्यास व्याकरण या नावाने अगदी प्राचीन काळापासून चालत आलेला आहे. यासंदर्भात महर्षी पाणिनी यांचे नाव अग्रक्रमाने घ्यावे लागते. त्यांचा जीवनकाळ निश्चित सांगता येत नाही पण तो सन पूर्व ३०० ते सन पूर्व ७०० यादरम्यान असल्याचे मानले जाते. त्यांचा जन्म आजच्या पाकिस्तानात शालतुरा येथे झाला. माता दाक्षी आणि पिता पाणिन हे त...