Sangato Sudhir सांगतो सुधीर

                                   (कथा)       सॅबेस्टियन नेहमीप्रमाणे इंटरनेटवर सर्फिंग करत होता. हॅकिंगची माहिती त्याला बरेच दिवसांपासून होती. त्यामुळे तो ठिकठिकाणी हॅकिंग करुन पाहिजे ती माहिती मिळवत असे. सध्या त्यांचं लक्ष आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर जास्त होतं. आपल्या देशात काय चाललं आहे त्यापेक्षा शेजारच्या देशात काय चाललं आहे याकडं तो जरा जास्त लक्ष ठेवून होता. कारणही तसंच होतं. 'रिपब्लिक ऑफ बॉंगो' हा त्याचा देश जगातील इतर देशांच्या तुलनेत अगदी लहानसा होता. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर कोणाच्या अध्यात मध्यात नसलेला त्याचा देश स्वत:च्याच प्रश्नात इतका गुंतला होता की आजूबाजूला लक्ष देण्यासारखी परिस्थितीही नव्हती आणि फुरसतही नव्हती. पण....               ( कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सहाय्याने काढलेले चित्र)        पण हे वर्ष होतं २०४९ चं. तंत्रज्ञानाची, व्यापाराची आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडींची गुंतागुंत इतकी वाढली होती ...

                             (कथा)         (ओढवलेली वेळ या कथेचा पुढचा भाग) ललिताबाई जवळपास अर्धा तास तशाच अवस्थेत बसून राहिल्या. नंतर हळूहळू विचारशक्ती काम करू लागली. त्यांना लक्षात आले की अजून दिनेशला फोन केला नाही. मग त्यांनी लगेच दिनेशला फोन लावला. अमेरिकेत अर्धी रात्र झाली होती. "काय गं आई?" झोपाळलेल्या स्वरात दिनेशने विचारले. ललिताबाई," बाबा....!" एवढाच शब्द उच्चारू शकल्या आणि स्फुंदून स्फुंदून रडू लागल्या. दिनेश झोपेतून खडबडून जागा झाला. "आई..... आई......" असं म्हणत राहिला दोन पाच मिनिटांनी ललिताबाईंचे रडू जरा ओसरले आणि परिस्थितीचा खुलासा दिनेशला झाला. तोही हतबुद्ध झाला. हजारो किलोमीटरवरून अशा वेळी तो काय करू शकणार होता? तोही गप्प बसला‌. पण काही वेळाने त्याने विचारले, "आई, तो कोविडच्या काळात आपल्या गल्लीत तुम्हाला मदत करणारा कोण गं?" "संतोष!" ललिताबाई म्हणाल्या. "त्याला सांगून बघ. काहीतरी करेल तो." या दिनेशच्या बोलण्यावर "बघते." असं ललिताबाई म्हणाल्या आणि त्यांनी फोन ठेवला.   ...

                         (कथा)        ललिताबाई डोक्याला हात लावून बसल्या होत्या. काय करावे काहीच सुचत नव्हते. वेळच तशी ओढवली होती. समोर भुजंगरावांचा अचेतन देह पडला होता. त्याचे अंत्यसंस्कार करायला आता कोण मदत करील या प्रश्नाचे उत्तर काही ललिताबाईंना मिळत नव्हते.               (कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सहाय्याने काढलेले चित्र)    ललिताबाई आणि भुजंगराव यांचा संसार तब्बल चाळीस वर्षांचा. एका तालुक्याच्या गावात खाऊनपिऊन सुखी असलेला दोघांचा संसार. इतरांच्या मानाने तसा सुखवस्तूच. मुलगा दिनेश अगदी लहानपणापासून हुशार. शाळा महाविद्यालयात अगदी पहिल्या दुसऱ्या क्रमांकाने उत्तीर्ण होणारा. स्वाभाविकच या छोट्या गावात त्याला पाहिजे तसं शिक्षण नव्हतं. म्हणून शाळा संपली की पुढच्या शिक्षणासाठी तो जो पुण्याला गेला तो गावापासून लांबच राहत गेला. आधी पदवी मग अमेरिकेत पदवीनंतरचे शिक्षण मग यथावकाश अमेरिकेत नोकरी आणि अमेरिकेचे नागरिकत्वही मिळाले.       ...

                                        (कथा)      दारातून बाहेर पडलेल्या नर्सला बायजाबाईंनी उत्सुकतेने विचारलं, "पोरगा की पोरगी?" "पोरगा!" नर्सनं उत्तर दिलं.बायजाबाईंचा चेहरा एकदम उतरला. "मावशी, अहो पोरासाठी लोकं काय काय करत्यात! आनि सुनंला पोरगा झाला तर तुम्ही का तोंड पाडताय?" नर्सनं विचारलं. "जाऊ दे पोरी." एवढंच म्हणून बायजाबाई शांत बसल्या. जरा वेळ वाट बघून बक्षीसी मिळण्याची आशा सोडून नर्सही पुढच्या कामाला लागली.                  (कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सहाय्याने काढलेले चित्र)       बसल्या बसल्या बायजाबाईला गेल्या वर्षीच्या वारीतला प्रसंग आठवू लागला. बायजाबाईंचं माहेर आणि सासर दोन्ही माळकरी. वारीची परंपरा पिढ्यानपिढ्या दोन्हीकडं चालत आलेली होती. घरात हरिपाठ रोज होत असे. गावातल्या अखंड हरिनाम सप्ताह आणि पारायणाच्या सोहळ्यात त्यांचं घर असायचं म्हणजे असायचंच. महिन्याची एकादशी कधी चुकली नाही. घरात माळकरी मंडळींची ...

    प्रत्येक माणसाच्या काही अंगभूत क्षमता असतात. माणसाची स्वतःची आवड हादेखील एक महत्त्वाचा घटक आहे. या दोन्हीवर आधारित संधी मिळणे हा एक भाग आहे. व्यावसायिक आयुष्यात जर क्षमता आणि आवड या दोन्हींशी मेळ घालणारी संधी मिळाली तर ते व्यावसायिक आयुष्यात समाधान मिळवण्यासाठी महत्त्वाचे ठरते.            व्यावसायिक आयुष्यात समाधान मिळवण्यासाठी दोन मार्ग आहेत असे वाटते. एक म्हणजे जे आवडते ते करणे किंवा जे करतोय ते आवडून घेणे. ह्यापैकी कोणताही एक मार्ग निवडला तरच समाधान मिळते. अन्यथा असमाधान राहते. माणूस कुढत बसतो. याबाबतील दोन उदाहरणे पुढे लिहिली आहेत. दोनही उदाहरणे महाराष्ट्र एज्युकेशन सोसायटीशी(म.ए.सो.शी) संबंधित आहेत.          (डॉ श्रीराम लागू यांची छायाचित्रे इंटरनेटवरून साभार) मध्यंतरी दिवंगत अभिनेते डॉ.श्रीराम लागू यांचे आकाशवाणीवर व्यक्त केलेले मनोगत ऐकायला मिळाले. डॉ लागू हे म.ए‌.सो.च्या भावे हायस्कूलचे माजी विद्यार्थी होते. पुढे पुण्यातील बी.जे.वैद्यकीय महाविद्यालयात शिक्षण घेत असताना ते नाट्य क्षेत्राकडे ओढले गेले. शिक्षण सुर...

           सामान्य माणसाच्या आयुष्यात बदलाचे काही टप्पे ठरलेले असतात. शिक्षण, नोकरी किंवा व्यवसाय आणि लग्न. आपल्या देशात बहुतेक ठिकाणी पुरुष प्रधान संस्कृती आहे. त्यामुळे स्त्रीच्या आयुष्यातील लग्न हा टप्पा विशेष महत्त्वाचा ठरतो. कारण लग्नानंतर तिला आपले घरदार सोडून पतीच्या घरी जावे लागते. लग्नाच्या नात्याने अनेक नवीन माणसे जोडली जातात. त्यापैकी एक नातं हे सासू आणि सुनेचं आहे.        सासू सुनेचे नातं हा एक नाजूक, गुंतागुंतीचा विषय आहे. बहिणाबाई चौधरी यांच्यासारख्या जीवन आकळलेल्या कवयित्री म्हणतात ऐक ऐक रे योग्या काय मी सांगते लेकीच्या माहेरासाठी माय सासरी नांदते. सासुरवासाने त्रासलेल्या मुलीचा चार दिवस माहेरी सुखाचा अनुभव यावा यासाठी तिची आई सासुरवास सोसत राहते असे बहिणाबाई सुचवतात.  याचबरोबर काहीजण गंमतीने सासू म्हणजे सारख्या सूचना आणि सून म्हणजे सूचना नकोत अशाप्रकारे सांगताना दिसतात.        विसाव्या शतकाच्या उत्तरार्धात महाराष्ट्रात सासरी छळ होऊन मरण पावलेल्या किंवा आत्मह...